Spurningin „á ég að vera verktaki eða launþegi?“ er ein af þeim sem við fáum oftast. Svarið fer eftir því hvernig þú vinnur, hvað þú hefur í tekjur og hver vill borga þér.
Munurinn í einföldu máli
Launþegi vinnur fyrir vinnuveitanda gegn launum. Vinnuveitandinn:
- Heldur eftir staðgreiðslu og skilar henni til Skattsins
- Greiðir lífeyrissjóðsiðgjöld og 6,35% tryggingagjald
- Tryggir orlof, veikindarétt og uppsagnarfrest
- Setur þig á launamiða
Verktaki sendir reikning og fær brúttógreiðslu. Verktakinn sjálfur:
- Skilar staðgreiðslu af eigin reikningum
- Greiðir lífeyri og tryggingagjald af reiknuðu endurgjaldi
- Ber alla rekstraráhættu, engin réttindi vegna veikinda eða uppsagnar
- Getur dregið frá rekstrarkostnað sem launþegi getur ekki
Verktaki er fyrirtæki. Launþegi er starfsmaður. Þetta er ekki orðalag, það breytir öllu.
Flokkar Skatturinn þetta rétt?
Hér er stærsta gildran. Þú getur kallað þig verktaka og sent reikninga, en ef vinnusambandið lítur út eins og launamannssamband í augum Skattsins þá endurákvarðar hann skattana og bæði þú og kaupandinn lendið í eftirgreiðslum.
Skatturinn horfir meðal annars á:
- Hver á tækin og vinnuaðstöðuna: ef þú vinnur á tölvu og í húsnæði kaupandans bendir það til launamannssambands
- Hver ræður vinnutímanum: verktaki ákveður sjálfur, launþegi ekki
- Fjölda viðskiptavina: verktaki á að hafa fleiri en einn, og einn einasti kaupandi vekur spurningar
- Hver ber áhættuna: verktaki tekur áhættu á eigin gæðum og afhendingu
- Reglubundnar greiðslur: fastar vikulegar eða mánaðarlegar greiðslur líta út eins og laun
Þegar fleiri þættir benda til launamannssambands en frá því getur Skatturinn endurákvarðað.
Gildran sem flestir falla í
Algengasta dæmið er einyrki sem byrjar að vinna fyrir gamla vinnuveitandann sinn gegn reikningi. Ekkert annað breytist: sama vinna, sami staður, sami tími. Slíkt samband er oft endurskilgreint sem launamannssamband.
Hvað borgar þú raunverulega?
Munurinn liggur ekki bara í skatthlutfallinu heldur í því hvar greiðslurnar lenda.
Sem launþegi dregst staðgreiðsla af brúttólaunum, lífeyrir 4% samkvæmt skyldu og séreign ef þú velur hana. Útborgað er það sem eftir stendur. Vinnuveitandinn greiðir til viðbótar 11,5% í lífeyri og 6,35% tryggingagjald, og það er heildarkostnaðurinn sem þú kostar hann.
Sem verktaki færð þú brúttógreiðslu. Þú reiknar þér laun, svokallað reiknað endurgjald, og greiðir af því staðgreiðslu, lífeyri og tryggingagjald, alveg eins og vinnuveitandinn gerði áður. Munurinn er að þú getur dregið frá rekstrarkostnað eins og síma, búnað, akstur og hugbúnað, sem launþegi getur ekki.
Verktakaformið er því hagstæðara þegar þú átt raunverulegan rekstrarkostnað. Annars borgarðu svipað eða meira og hefur minni réttindi.
Notaðu launareiknivélina til að sjá tölurnar fyrir þína launastöðu.
Hvenær borgar sig hvort?
Launþegi hentar þér ef þú:
- Vinnur eingöngu fyrir einn aðila
- Vilt orlof, veikindarétt og lífeyri
- Notar tæki og aðstöðu vinnuveitandans
- Hefur reglubundnar tekjur
Verktaki hentar þér ef þú:
- Hefur fleiri en einn viðskiptavin
- Átt eigin tæki, búnað eða hugbúnað
- Vilt sveigjanleika í tíma og verkefnavali
- Hefur raunverulegan rekstrarkostnað
Þegar tekjur og umsvif aukast borgar sig oft að stofna ehf. Það lækkar tekjuskattshlutfallið og takmarkar persónulega ábyrgð.
Þarftu ráðgjöf?
Bóklega aðstoðar verktaka og fyrirtæki við að setja upp rétta uppbyggingu: bókhald, reiknað endurgjald, VSK-skráningu og samskipti við Skattinn. Ef þú starfar í byggingar- eða verktakageiranum er bókhald fyrir iðnaðarmenn skrifað fyrir þig. Hafðu samband ef þú ert að íhuga að breyta um stöðu.
Bóklega
Bókhaldsstofa · Reykjavík